Logo
Strategieën

Hoe je het thuisvoordeel kunt gebruiken bij het inzetten op voetbalwedstrijden


Door het spelen in lege stadions vanwege de coronapandemie is de theorie over het thuisvoordeel aan verandering onderhevig. Gaan de stadionpoorten weer open, dan zal het thuisvoordeel weer terugkeren zoals we dat gewend waren. Hoe kun je het thuisvoordeel gebruiken bij het inzetten op voetbalwedstrijden? Dat leggen we uit in dit artikel.

Thuisvoordeel Eredivisie

ESPN rekende uit dat het wegblijven van de supporters goed voelbaar is in de Eredivisie. Van alle grote competities in Europa nam het het thuisvoordeel het meeste af in de vaderlandse competitie. FC Emmen is daarvan het schrijnende voorbeeld. In de Oude Meerdijk werden bij een vol stadion gemiddeld twee punten per thuisduel gepakt. Voor de lege tribunes pakt de ploeg van Dick Lukkien slechts 0,22 punt per thuiswedstrijd. Daar tegenover staat dat PSV, FC Groningen, Vitesse en RKC Waalwijk juist gedijen bij thuiswedstrijden zonder publiek. Deze ploegen gingen juist beter presteren. 

Het bewijs van thuisvoordeel bij voetbalwedstrijden

Het komt niet als een verrassing maar doorgaans, bij normale omstandigheden, presteren voetbalteams beter in hun eigen stadion dan op neutraal terrein of in een vreemd stadion. Voetbal wordt beschouwd als de sport waarbij het thuisvoordeel het grootst is. De statistieken van het Premier League-seizoen 2016/'17 onderschrijven dit. In dat seizoen werd er 607 keer gescoord door de thuisploeg en vielen er 457 'uitdoelpunten'. 

Het patroon in de Premier League staat niet op zichzelf. Een onderzoek van Jim Albert en Ruud H. Koning toont aan dat er ook sprake is van thuisvoordeel bij interlands. Het duo analyseerde in de periode van 1993 tot 2004 ruim 9.000 interlands. Daaruit kwam voort dat de thuisspelende landen 50,5% van hun wedstrijden winnend afsloten, het uitspelende team won 24,5% van de geanalyseerde duels en 25% van de wedstrijden mondde uit in een gelijkspel. 

Ook de landen die een eindtoernooi organiseren hebben baat bij het thuisvoordeel. De gastlanden van de WK's die tussen 1930 en 2014 gehouden werden reikten 17 keer de kwartfinale terwijl 13 landen de halve finale haalden. Zes keer werd het gastland ook winnaar van het WK. 

Hoe bereken je het thuisvoordeel voor het inzetten op voetbalwedstrijden?  

Hoewel de bovenstaande statistieken suggereren dat ieder team standaard in eigen stadion beter presteert dan in uitwedstrijden is het onmogelijk om te spreken van een universeel thuisvoordeel. Er zijn namelijk altijd teams waarbij het resultaat niet of nauwelijks beïnvloed wordt door de locatie waar ze spelen. De kwalitatief betere teams presteren constant en hebben ook een hoger winpercentage buitenshuis. 

Om het basisvoordeel dat een team heeft in thuiswedstrijden te berekenen kun je de volgende formule gebruiken: 

Thuisvoordeel = (Doelpunten gemaakt in thuiswedstrijden - tegendoelpunten in thuiswedstrijden) / aantal gespeelde thuiswedstrijden 

We nemen als voorbeeld het seizoen 2018/'19 van Ajax. 

Het thuisvoordeel van Ajax in het seizoen 2018/'19 was: 57 / 17 = 3,35. Die 3,35 duidt op het gemiddeld aantal doelpunten dat Ajax maakt in thuiswedstrijden.

In 79% van alle wedstrijden van Ajax dat seizoen vielen twee doelpunten of meer. Dat is een interessant gegeven voor gokkers die gebruik maken van de Asian Handicap. Hoe dat precies werkt, lees je hieronder. 

dit-is-het-verschil-tussen-asian-handicap-en-european-handicap
wedden-voor-gevorderden

Dit is het verschil tussen Asian Handicap en European Handicap

Het is een vraag die we vaak krijgen. Veel spelers weten wel wat een Asian Handicap of een European...

Lees meer

Welke factoren zijn van invloed op het thuisvoordeel? 

De volgende stap is het begrijpen welke factoren van invloed zijn op het thuisvoordeel. Deze factoren samen bepalen in hoeverre je kunt spreken van een thuisvoordeel. 

Het publiek 

Supporters hebben de heilige overtuiging dat zij het verschil kunnen maken tussen winst of verlies. Maar is dat ook zo? Het beoordelen van het invloed van publiek is lastig, zo blijkt uit een studie van Pollard uit 2006. De exacte relatie tussen de grootte van het thuispubliek en het thuisvoordeel is onduidelijk. Kleinere clubs, met kleinere stadions en daardoor minder publiek ervaren namelijk ook het voordeel van het spelen in eigen huis. De toeschouwersaantallen, hoe dicht men op het veld zit en de intensiteit van beleving moet allemaal worden meegewogen. 

Reizen 

Een onderschat fenomeen in vooral de grotere competities. In Nederland worden alle uitwedstrijden per bus afgelegd. In Spanje, Italië, Engeland en Duitsland is het ook vrij normaal om het vliegtuig te pakken voor een uitwedstrijd. De studie van Pollard wijst uit dat het thuisvoordeel afneemt in stadsderby's waarbij dus niet gereisd hoeft te worden. 

Bekende omgeving 

Hoe bekend een team is met de omgeving zegt iets over het voordeel dat een team daaruit kan halen. Volgens onderzoek hebben teams die hun thuiswedstrijden op kunstgras spelen daar profijt van. Daarnaast zijn er ook teams die hun thuiswedstrijden afwerken op velden met de minimale of maximale afmeting. Denk bijvoorbeeld aan het veld van Arsenal op Highbury. Voor de uitspelende teams is het een jaarlijkse uitzondering dat ze een veld met zulke bijzondere afmetingen betreden. Voor het thuisspelende team voelt het als vertrouwd. 

Tactiek

In het moderne voetbal kiezen teams niet voor één tactiek die ze in alle wedstrijden gebruiken. Ze werken aan verschillende speelstijlen die ingezet kunnen worden wanneer de wedstrijd daar naar vraagt. Over het algemeen hanteert de uitspelende ploeg een wat meer teruggetrokken tactiek in vergelijking met wedstrijden in eigen huis. Een belangrijke factor om rekening mee te houden.

Scheidsrechters

Er is bewijs ten overvloede waaruit blijkt dat scheidsrechters vaker in het voordeel van de thuisspelende partij fluiten dan in het voordeel van de uitploeg. Onderzoekers Moskowitz en Wertheim ontdekten dat de scheidsrechter de meest invloedrijke factor is op het thuisvoordeel. Ze maakten daarbij wel de kanttekening dat dit niet bewust gebeurd. Scheidsrechters worden onbewust beïnvloed door de emotie van het thuispubliek. Met de komst van de VAR is hier verandering ingekomen. Neemt een scheidsrechter een beslissing ingegeven door de emotie van het publiek, dan kan deze, wanneer het een strafschop betreft bijvoorbeeld, nog worden teruggedraaid door de Video Assistant Referee.